Bir studentin el yazmaları: Yovçuların haydutları

1411366746_9d643d0685348a1c93b6d01fecca5b83_l

Bu haydutlar pek anılmıştı bizim küüdä, onnara Yovçu denilärdi. Bütün evdän onnar ikisi kaldıydı – iki kardaş, Vasi hem Peti, büüyü kırk-kırk bir yaşında, kardaşı da otuz ya var, ya yok. Anaları-bobaları öldüydü, kakuları da aşırıda evliydi. Bunnar sa taa küçüktän gezärdilär insannarın evlerindä, küçüü kär kapan da yapmış, birkaç yıl kapalıymış. Batüsu taa akıllıca, kendisi pek girmärdi, ama bilgi toplardı, kimdän ne var nicä çalmaa. Sora bulardılar birkaç açık aazlı genç, angıları yardım edärdilär evdän çıkarmaa malları, taa çok mal çalardılar.

Bir kerä girmişlär adamın birinä koyun çalmaa, adam da uyumazmış da çıkmış sesä. Portalardan bakmış – aşaa dooru biri kaçêr koyun omuzlarında, adam annamış, ani onun aullarından atlamış haydut, da takışmış onun ardına, baararak:

– Ver koyunu, va! Ver koyunu!

Köşedä sä beklärmiş maşına, angısına saklanmış haydut da kaçabilmiş, brakıp erdä koyunu. Böleliklän adam kurtarmış malını, ama etiştirmiş tanımaa çalanı da.

Taa çok insan diil ani tanısın çalanı, ama annayamêêr, nasıl aulundan çıkarêrlar hayvannarını. Başka bir olay olmuştu Petişkaların maalesindä: damdan buzaayı çalmıştılar. Sabaalän ev saabisi gider su vermää hayvannara, baksa – buzaa yok. Oracık-buracık, sokakta mayızlardan annamış, nereyi dooru götürmüşlär malını, ama bulamamış. Çoyu şüpelenärdi Yovçulardan, hem vardı neçin şüpelenmää dä.

Kardaşlar girmişlär bir yaşlı karının maazasına da, plastmas şişelerä doldurup, çalmışlar şarabını. Karı yaşarmış yalnız da, balan üzümdän şarap yapıp, evdä satarmış. Bunnar da biler, kimdän ne var ne almaa. Ama karının varmış kızkardaşının oolları, onnar da biraz banditsiymiş, ama küüdä zarar yapmarmışlar, taa çok oyanda, kazançta. Karı onnara aalaşmış da sölemiş, kimdän şüpelener.

Lelüsuna yardım etmää isteyän çocuklar da, alıp yannarına birär pistolet, giderlär Yovçulara gündüz. Uz maazaya girerlär, maazanın yarısı dolu plastik şişäylän, şişelerdä balan. Ha bir lobut bunnara:

– Şindi taa götürersiniz geeri şarabı da dökersiniz fıçıya. Dolmazsa, bulêrsınız kär bölä balan şarap da doldurêrsınız fıçıyı, – demiş biri, tutarak pistoleti küçük Yovçunun kafasında. – İstämärseydiniz, bırda taa urup, leşinizi dä gömecez aulda, eer biri bularsa da.

Zavalı haydutçuklar ne var ne yapsınnar, korkudan götürmüşlär geeri babunun şarabını da birtaa savaşarmışlar o maaledän geçmemää.

Ama kardaşlar bizim komuşulara dadanmışlar. Bir-iki kerä onnardan hep koyun çalmışlar, olmalı, bu kopillär. Bilerlär, bak, ani ev içindä mal var. Çökelek Stepu batü da hep kuşkuda, nicä Kasımda koyunnarı çobandan evä getirmiş. “Sansın duyardım, ani genä girecek däullar”, – sora annadardı Stepu batü.

Onnarın küçük evleri taa diildi bitirilmiş: bir hayatlan içer tertipliydi, ama öbürlär sualı da diildi. Stepu batünun Alöşası da taman Moskvadan gelmişti da küçük evdä, o içerdä, yatardı. Evin başında da sıırlık aulu hem dam, o içerlän damın arasında da taa iki içer var, orada adam tutarmış yakacak, o-bu. Bir gecä Alöşa sestän uyanêr, duvar aşırı kimsä var.

– Bän çabucak bobaya telefon ettim, – deer Aleksi. – Tätö, gel çabuk, evin ardından girmişlär, yan içerdä kimsä gezer. Bir yandan korkêrım, bir yandan da isteerim çıkayım, ama urarsa bir demir, erindä kalacan.

Gecelik rubalarlan Stepu batü geler küçük evä, orada da Alöşa bekleer, şafkı da yakmêêr. Hayatta yakıp şafkı, açêrlar öbür içeri kapuyu, neredä kıpırtı var. Orada sa karannıkta iki kişi. Sora nicä Gogolun “Revizor” pyesasının bitkisindä lafsız sţena.

– Biri kurulu kaldı, nicä statuya: bir elini üzü uuruna kaldırdı, bezbelli, korktu, ani elimdä bişey olacek, – bän dä elimä bişey alamadım, vakıt yoktu, – öbür elindä dä bir ip var, koyunu baalayaceklar, – annadêr Stepu batü. – Koyunnar sa orada hiç diil, neçinki orasının pençeleri sokaa çıkêr. Oracık-buracık, koyun bulamamışlar, olmalı, taa biraz, da o hayada gireceydilär. İkincisi dä taa ötedä durêr, pençereyä yakın, kaçmaa hazır, ama o karannıkta, görämeerim, ne var elindä. Kaç sekund biz ölä durduk, bilmeerim, ikimiz dä, dilsiz gibi, bir laf çıtlatmêêrız. İlki sora ellerini yukarı kaldırdı, sayılêr, veriler. Ama bän korkêrım yaklaşmaa, ikincisi kafama urmasın, da orada leşim kalsın. Nasılsa can koyundan taa paalı. Ardımda da Alöşa durêr, o da yok ne yapsın.

Butakım, Stepu batü durêr üz-be-üz haydutlarlan da kapêr kapuyu, çıksınnar, nicä girdilär. Ama birini etiştirmiş tanımaa – Yovçuların Petisi. E, ertesi günü gider poliţiyaya, annadêr, ne oldu, yazêrlar, ama tutmêêrlar bu çocukları. Bir kerä, iki kerä, faydasız.

Stepu batünun karısı tarafından var çiçu uşakları, bunnar işitmişlär bu işleri da kararlamışlar terbeleri ellerinä almaa. Bir avşam, annadêr ötää dooru Stepu batü hem doldurêr filcanı zaybirlän, getirer bu çiçu uşakları o Yovçu Petiyi Stepu batünun auluna, vakıt da alaca karannıkmış, dışarda suuk. Ev saabisi dä adetçä çıkarêr okaylan şarabı, ama gelennär: “Dur, – demişlär, – işi bitirelim ilkin”. Girişerlär düümää bu Petiyi, ilkin şamarlan, yumuruklan, sora, erä düşürüp, ayaklarlan. Stepu batü deer:

– Bän korktum, öldüreceklär bu köpää benim aulumda, bän kabaatlı da kalacam.

Yovçudan isteerlär üürenmää o ikinci kişiyi, ortaanı. Bölä adamnar lobuta sınaşık, söleyecää yok. Getirerlär kerpedeni, sıkêrlar bunun parmaklarını, sölesin ortaanı. Yovçu da bu acıya dayanamêêr – söleer. Stepu batü, güleräk, annadêr:

– Bizim adamnara şarap döktüm, bu hayduta da canım acıdı, ona da dökerim, o da hiç utkaz gelmeer, iki filcan şarap içti te burada, kapu önündä.

Bundan sora Stepu batüdan koyun çalmadılar, ama onun da artık havezi kaçtı hayvan bakmaa, bir-iki koyun, bir dä keçi bakêr şindi.

Geçennerdä dä bän lavkaya girdim ekmek almaa, orada Yovçuların büüyü, lavkacıyka da ona baarêr:

– Git va, git bırdan. Dedim mi, ani vermeyecäm. Veresiyä vermeeriz.

Takesini kaşıyarak, Vasi çıktı lavkadan, bän dä yaklaştım satıcıya, sordum, ne istedi o.

– Kardaşı evdä açlıktan ölärmiş, – dedi Marusä bulü, – bu da kurtarıcı, gelmiş, isteer doşirak vereyim, da kurtaracek öbürünü. Kuudum, kaldı sade hırsızları doyuralım, az insan soydular küüdä. Biri-birini isinnär köpeklär.

01.02.2009

Advertisements

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: