Uzlaşma

%d1%83%d0%b7%d0%bb%d0%b0%d1%88%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%bc%d0%b0

Geçennerdä buluştum bir eski komuşumuzlan. Bän poçtadan çıkardım, o da geçärdi yoldan da tanıdı beni. Miti batü teklif etti, gidip, birerdä oturalım. Bän dä, çok düşünmedään, evallaa geldim, çünkü hiç düşünmedim, ani “oturmaa” dediynän, birär filcan buyurmaa annêêrlar. Benim aklımda sa busoy oturmak çay gibi bişey içmäklän baalı. Açan çok vakıt evdä yoksun, yabancılaşêrsın, kendin dä bunu annamadaan.

Meydanda bulduk usluca bir er, neredä yakışêr lafetmää. Miti batü çok sevinärdi, ani buluştuk. Küçüklüümdä biz bir maaledä yaşardık, sora onnar başka erä geçtilär, bän dä hep gurbetliktä gezdim, birtürlü görüşämärdik. Adam bir yandan annadardı kendi yaşamasını, o da uşaklarını başka memleketlerä yollamış, bän sandım – üürenmää, ama diilmiş üürenmää, işlemää, öbür yandan da bana soruşlarını sorardı. Soruşlarında ikidä-birdä sorardı:

– Da sän şindi ne olacan?

Bu soruş bana başkasından da vardır geldii, bän artık üüreniktim, ani onun cuvabını işittiynän, insannar hiç dä kanaat kalmardılar. Taa zeedesi, sansın, biraz kahıra da düşärdilär.

– Filolog, – keskin dedim bän da baktım adamın reakţiyasına.

Miti batü buruşturdu suratını, yumdu gözlerini da “aaah” gibi bir ses çıkardı. Bän, doorusu, pek annayamadım bu rakıya mı osa benim cuvabıma mı bölä reakţiya geldi. Sanêrım, ani ikisinä dä. Lafımız başka tarafa yavaşıcık kaydı.

Çok geçmedi, lafçım genä kabaarcııma bastı.

– Helal üürenmişin, ama… ne olacan e? – Miti batü tuttu elimi. Adamın suratında zeet nışanı vardı. Bän dä kendimi kabaatlı duymaa başladım, onun bu zeetleri bendän kaynaklanardı.

Dedim, kırmayım adamın üreeni, da dolaylı bir cuvap kıvrattım:

– Bän Aziya hem Afrika institunu bitirdim, sora da dil, literatura uurunda üürendim…

– Sän Afrikaya da mı gittin? – gözlerindä bir saygı şafkı şıladı.

– Gitmedim, ama onnar için üürendim, – dedim.

Ne dä desäm, hep adamın soruş ateşini süündürämärdim. Bitki-bitkiyä, tutmêêrım aklımda, artık kaçıncı sefer bu soruşa cuvap edärdim, o sorduynan:

– E, ne olacan sän, e?

– Önderci, – dedim. Amadım üzü-gözü başladı şılamaa. Bu cuvabı o beklärmiş bir saattan zeedä. Filcanı aktarıp, Miti batüm ayaa kalktı da sıktı elimi, sansın, bän onun iş öndercisiydim.

Adamın ürää raatladıktan sora onun aklına geldi yaşamasında bir epizod, angısını istedi benimnän paylaşmaa.

“Bilersin mi, sän taa yoktun, bizim maaledä iki adam vardı – Nüklay dädu hem Vani dädu. Ozaman onnar dädu diildilär, bän dä senin yaşındaydım. İkisi dä bizim komuşu, biri üst yanımızda, öbürü dä alt yanımızda. İkisi dä yannış mı yannış, ters mi ters, fena mı fena. Benimnän ikisi dä islää yaşêêr, ama biri-birini görmesinnär. İkisi dä harmana çıkarsa, uzaktan uzaa bizim harmanın üstündän baarışêrlar. Aazlarına ne gelärsä baarêrlar.

  Bir güz bizim maaledä düün vardı, evelki düünnär dä çadırda yapılardı. Sokaar ortasına çadırı kurduk, telleri gerdik, şavk olsun. Karannık olduynan, insannar toplandı, hepsi çadırda, gelin-güvää, saadıçlar, saadıç koltukları, gelinin tarafı, soy-senselä, bir yanda da komuşular, sayılêr biz. Çalgıcılar havaları biri-biri ardı sora çalêr, hepsi şen, iyip-içeriz. Hava da yaamurlu, lüzgär dä var. Bir dä, taman süüşleri getirdilär, demelik, düün bitkisinä yaklaşêr, hepsi farkuliţaları elinä aldı, lüzgerdän şavklar süündü. Olmalı, birerdä tel koptu. Oracık-buracık, adamnar çıktılar şafkı düzmää, çalgıcılar da sustu. Bir dä o sus karannıkta bir ses koptu – “valeley, vaaa” – sizin şindiki o trillerlär pak yok onun yanında.

Sora şafklar yandı, annadık, ani Vani dädunun elinä farkuliţa saplanmış. Onun önündä dä Nüklay dädu oturardı, ama o kendi kabaatını kabletmedi – “diil bän”, “bän bişey yapmadım”. Ama hepsi biler, kimin bu işi.

Bundan sora bän düşündüm uzlaştırayım bu duşmannarı. Bizim dä yaşamamız olacek raat. Zerä ne o, bu canavarlar auldaykan, yok nicä aulda iş yapmaa, baarêrlar, nicä üülen treni. Çaardım birini, sora öbürünü bizim kapu önünä. Çıkardım bir oka şarap, mezelik bişey, hazırlandım sud kesmää. Öndercinin işi bu, insannarı uzlaştırmaa, barıştırmaa.

Tuttum bir nasaat komuşuluk için, ani eveldän kalmış annaşıpta yaşamaa, bir kapu komuşuyuz, uşaklar bilä büüdü, karılar bilä işä gitti, sıra gelecek, bekim, mezarlıkta da yannaşık yatmaa. Bitkidä dä deerim:

– Hadi, bay Nüklay, bay Vani, baarıştınız, şindi barışın.

Bakêrım ikisinin dä üzlerinä, durêrlar, nicä pişmiş paça. Sansın, benım laflarım yaradı. İ, uzattılar ellerini, elleştilär. Ama Nüklay dädu uzadêr kafasını Vani dädunun kafasına. Dudaklarını önä sürmüş, sayılêr, öpecek yanaanı. Vani dädu da, gül gibi, gülümseer, adam düşüner, ani duşmanı pişman olêr. Nüklay dädunun dudakları etişir-etişmäz Vani dädunun yanaana, önezeyä dişleri çıktı. Na, sana. Dala bu Vani dädunun yanaanı! Bu da baarêr mı, baarmêêr mı, vay-valeley. Nüklay dädu, çıkıp, gitti, Vani dädu sa taa yarım saat kendinä gelämedi.

Taa ikisi dä ölüncä, ölä dä uzlaşamadı bu komuşular”.

Advertisements

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: