Dünnä işsizlär günü

1 майÜz yıldan zeedä bütün dünnedä kutlanêr işçilär günü. Biz dä, bizim analarımız-bobalarımız da taa küçüklüklerindän bilerlär, ani geldi mi hederlez ayının biri – hepsi gider mitingä. Uşakları gözäl giidirip, vererlär ellerinä çiçek, şişiriga, plakat hem taa türlü-bürlü işlär. Çoyunun vardır bu işçi günü kutlamalarından patretleri dä. Eskidän hep böläydi: merkezdän miting olacek erä başlêêr bir örüyüş, angısında sıra-sıra, nicä sedef boncukları, geçer işçilär, üürenicilär, şkolaya taa gitmeyän uşaklar. Sora mitingin olduu erdä tribunaya çıkêr büük adamnar, angıları uzun-uzun lafederlär, annadarak işin önemini hem işçilerin kıymetini. Hepsi büük sevinmäklän auçlarını düüyer, o adamnara çiçek verer. Sora başlêêr şennik, türkülär, oyunnar; kinoteatra varsa, kino gösterisi olêr. Uşaklara alêrlar tatlılık, da yavaş-yavaş daalışêrlar.

Biz bölä gördük, bölä dä uşaklarımıza göstereceydik ama… Bu yıl hederlez ayının birinä hazırlanarkan bir inţident oldu. Halk Topluşuna bir kiyat gelmiş. Gagauziyanın hepsi erleşim merkezlerindän işsizlär toplanıp, bir işsizlär birlii kurmuşlar, da şindi bu birlik deputatlara danışêr. Uzunun kısası şu: işittik, ani bu yıl da eskisi gibi isteersiniz işçilär gününü örüyüşlän hem konţertlän kutlamaa. Biz, aşaada adları geçennär, diiliz kayıl bu günün bölä kutlanmasınnan. Baamsız aaraştırmaları görä Gagauziyada yaşayannarın 55 proţenti işsiz, ofiţial olarak hiç birerdä işlämeer, hiç bir vergi ödämeer, onnarın saalık polisi yok, pensiya fonduna da sade seläm yollêêrlar. Biz yaşêêrız irmi birinci asirdä demokrat devlettä. Onun için topluluumuzun 45 proţenti yok nicä kutlasın kendi yortusunu, açan 55 proţenti kalêrlar bu kutlamaların dışında. Demokratiya prinţiplerä görä isteeriz, ani en kısa zamanda lääzımdı kanonnarda diişikliklär yapılsın, da Gagauz Erindä hederlez ayının birindä Dünnä işsizlär günü kutlansın. Gagauziya işsizlär birlii başının imzası hem taa otuzdan zeedä imza – küülerin hem kasabaların işsizlär birlii bölümnerinin öndercileri olacektır.

Deputatlar bir hafta düşündülär. Bu hafta içindä Halk Topluşu yapısının önündä üç miting yapıldı, televizorda, radioda, gazetalarda hem saytlarda bütün hafta işsizlär kendi poziţiyalarını annattılar. Da halk onnarın tarafını tutuu. Halk Topluşuna başladılar telefon etmää: Diiştirin bu günün adını… İşsizlerin haklarını tanıyın… Demokratiyayı çiinämeyin, esapsızlar… Utanın biraz, halkın 55 proţenti istärsä, halk isteer… İşsizlär gününü kurmazsanız, şindi taa pınara atlayacam, bizim deputatın pınarına… Seçilmiş büük adamnar gördülär, ani bu belaylan zor çıkaceklar başa. İki kerä cümnä toplantılarını yaptılar, halkı sesledilär, ekspertlerä danıştılar. Evropa Birlii misiyasından cuvap geldi, ani işsizlerin var hakı bölä işleri istemää, da eer Halk Topluşu bu hakı onnara tanımarsa, onnar Evropa Birlii insan hakları daavasında kendi haklarını kolay bulaceklar, ama ozaman Gagauziya herbir işsizä kos-koca para lääzım olacek ödesin. Nereyi dä baksan, her taraftan işsizlär dooruydu.

Çiçek ayının bitki günnerindä toplandı deputatlar sıra dışı toplantılarına. Soţial koruma hem iş komisiyasının başı laf aldı:

– Yoldaşlar-kardaşlar! Ya sesläyin, ne bän deyecäm. Bizim komisiya bu soruşu uzunnuuna da, genişliinä dä inceledi da bir karara geldi. Hadiyin, birkaç kanonu birazçık diiştirelim da bu problema saa-selem çözülsün, biz hazırladık diişiklik proektini, o sizin dosyalarınızda var. Bakın, beylär hem beykalar! – deputat bilmärdi, nasıl ofiţial danışsın karılara, angıları üç kişi olarak deputat seçilmişti, onun için “beykalar” dedi. – Bu işsizlär başımızın belası. Bir kerä, boş zamannarı çok – kär her gün var nicä burada miting yapsınnar; soracıım seçimnär yaklaşêr, hepsi birleşärsä, öbür Halk Topluşuna birimiz dä geçmeyäbiliriz. Hem dä ölä dä kaç yıl oldu artık, hederlez ayının biri geldiynän, zor çekeriz bu örüyüşlän. Örüyüş için işçi aarêrız, memlekettä işçi yok. Üüredicileri, doktorları, devlet adamnarını dizeriz, yok, etişmeer, taa insan lääzım. E neredän alalım o insannarı? Kimi yılın işsizlerä para verärdik da, giidirip onnarı işçi kostümnarına, koyardık sıraya. Baacılar, tütüncülär, traktoristlär, çobannar, sıırtmaçlar, tokarlar, injenerlär, agronomnar, tehnologlar – kaç yıl sıra vardır hep işsizlär örüdülär bunnarın erinä. Ama bitki iki yıl bunnar bir boykot yaptı, şaka oynama. Üz ley verdik, istämedilär, ikiüz verdik, kayıl olmadılar, üçüz verdik – hiç lafetmää dä istämedilär. Ozaman gittik moldovan küülerindän insan getirdik örüyüş için, başka türlü yortu bozulaceydı. Onun için hiç korkmayın, işsizlär günü olduynan, onnar kendileri, kuzu gibi, geleceklär örüyüşä hem dä parasız. Esap ediniz, nekadar para ekonomiya olacek bücettä! Benim teklifim hepsimiz destekleyelim bu diişiklikleri. Saa olun!

Patlacan gibi kızaran şkembeli deputat zorlan tribunadan indi da erinä oturdu. Deputatlar baarıştılar-baarıştılar da bitki-bitkiyä teklif edilän proekti kablettilär. Yarım saattan sora bu diişikliklär artık Halk Topluşu saytındaydı, demäk, diişikliklerin artık kuvedi vardı. Hepsi başladı dünnä işsizlär gününä hazırlanmaa.

Hederlez ayının biri geldi, taa sabaalendän hepsi küülerdä, kasabalarda yortu başladı. Bu diildi sade kalendarda olan özel bir gün, ama demokratiyanın getirdii bir hak günüydü dä. İşsizlär çok mutluydular. Hepsi gözäl giimni sıra-sıra geçtilär kolonalarda. Bunnarın arasında vardı gençlärdä, angıları taa dün şkolada ya universitettä üürenärdilär, ama vardı büük stajlan işsizlär dä. Maasuz bu yortu hem kutlama için sınır aşırıda işleyennär dä geldilär evä, çünkü burada onnar da sayılardılar işsiz.

Komratta en büük olaylar oldu. İlkin örüyüş, sora miting hem konuşmalar. Evropa Birlii misiyasının başı konuşmasında söledi, ani onnar pek sevinerlär, ani Gagauziyada da işsizlerin hakları tanındı, da onnar da kendi örüyüşünü serbest hem açık yapabildilär. Üstelik o haberledi, ani herbir işsiz kabledecek Evropa Birliindän yardım – her ay üçüzär evro. Onun ardına tribunadan, mikrofona baara-baara, lafetti o toyan deputat, soţial koruma hem iş komisiyasının başı, hem başka bürokratlar. Bitkidä dä verildi büük bir konţert hem salüt. Bölä büük kutlama Gagauziya görmemişti taa bitki seçimnerdän beeri.

Kutlamalar geçti, yaşamak yoluna girmää başladı. Deputatların işi dä dooruldu, artık her gün kapunun önündä bir alay insan toplanmêêr. Bu arada zanaatı yurist olan bir deputat Halk Topluşunda eni bir tekliflän danıştı iş kafadarlarına: Gagauziya örnää bütün Moldovada yapılsın, bunun için lääzım hazırlamaa bir proekt da teklif etmää onu Moldova parlamentinä. Onnar lääzım onu baksınnar, çünkü Gagauziyanın var hakı bölä tekliflerdä bulunmaa. Ama eer istämärseydilär bakmaa, ozaman biz danışacez Evropa Birlii misiyasına, da onnar yardım edeceklär, ki demokratiya prinţipleri islää işlesin bizim irmi birinci asir topluluumuzda.

Реклама

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: