Zavalı deputat

secim

Şükür Allaha, biz dä etiştik demokratiyaya. Osa o mu bizä etişti? Bilmeerim, kim çıkartmış seçim sistemasını, ama seçimneri dünneyä baaşlayan ‒ adammış. Çoktan geçti o vakıtlar, açan bir kişi gelärdi kuvedä ya da bir bölük zaabit, da halkın sırtından inmeyi bilmärdilär. Ama şindi ölä diil: biri indi mi, öbürü piner. Kär nicä biz, küçükkän, eşektä çekinärdik ‒ birär-birär, zerä, hepsi birdän pinärsä, eşek düşecek. Bölä sä bir düzgünnük var, bir kural ‒ hepsi kendi sırasını bekleer.

Halk da okadar beendi bu seçim sistemasını, ani bekleer eni seçimneri nicä Paskelleyi. Hem dä bu seçimnär ölä organik olarak girdi halkımızın yaşamasına ‒ sansın gagauzlar bu seçimneri çıkartmışlar. İnsan hiç aklında da tutmêêr artık, ani vardı ölä zamannar, açan biz yaşardık seçimsiz. Seçimnerin büük rolünü hem önemini urgulamaa deyni, maasuz bir yortu da yaradıldı ‒ Seçim yortusu. Bu yortu kutlanêr dört yılda bir kerä ‒ küçük ayın irmi dokuzunda, çünkü her yıl seçim yortusunu olmaz kutlamaa, her yıl seçimnär omêêr. Ama lääzım sölemää, ani kimi vakıt her yıl da olêr, yılda birkaç kerä dä olêr. Ba primar seçiler, ba Halk Topluşu deputatları, bakêrsın bu arada parlament seçimneri gelmiş, ondan sora hemencecik başkan seçimneri, prezidentin dä zamanı bitmiş, eni seçimnär. Da bölä durmaksız. Ama insan seviner, başkasına seçim zorluksa, gagauza ‒ ilinnik, başkasına güçlüksä, gagauza ‒ sevinmelik, başkasına harcamaksa, gagauza ‒ kazanç.

Güz vakıdıydı, yaklaşardı Kasım. Fıçılarda deliboran durulmaa başlardı taman, ama cümnemiz seçimnerä hazırlanardı, lääzımdı Halk Topluşu deputatları seçilsin. Adetä görä bizim küüdän bir deputat seçilärdi, da o lääzımdı dört yıl zor hem sorumnu iştä olsun. Seçim kampaniyası seçimnerdän iki ay ileri başladı, ama bu ofiţial olarak. Ofiţial olmayarak sa ‒ taa yarım yıl geeri, açan deputat Esapsız Lavrenti Yaşkuların maalesinä taş döşedi. İlersi yıl da Esapsız kendi sokaanı asfalt yaptı, ani uşaklar, şkolaya gidärkän, çamur çiinämesinnär. Gafilerin maalesi dä beklärdi, nezaman onnarın sokaana da asfalt döşeyeceklär, o maaledä Esapsız Lavrentinin duuma eviydi, anası taa yaşardı. Ama Lavrenti Pavloviç deyärdi, ani bu iş kalacek artık öbür yıla, seçimnerdän sora.

Açan sıra yaklaştı seçim kampaniyası başlasın, belli oldu, ani seçimnerä isteer katılmaa Suratsız Nikita da. Onun vardı tarlaları, baaları, varlıklı adam sayılacek.

Bir günü bän karşı geldim Suratsızlan sokakta da dayanamadım, sordum:

‒ Nikita Sergeyeviç, sän fukaara diilsin, ne işin var deputatlıkta? Hadi Lavrenti Pavloviç doktor, bücettä işleer, ama senin herşeyin var.

‒ Sän yannış düşünersin, Evgraf Petroviç! ‒ dedi Suratsız da tutuu beni elimdän. ‒ Bän insanı düşünerim. Te bakêrım, ani bizim insan nicä saabisiz sürü: kim nereyi kaçabilärsä, orayı da kaçêr. Neçin insan kaçêr? Çünkü burada yaşamaa zor. Ama deputatların işi ‒ insanın yaşamasını kolaylaştırmaa. Bän yok nicä bir taraftan bakayım bu katastrofaya, biz şindi yaşêêrız gumanitar katastrofa dönemini. Lääzım kardinal diişmelär.

Bän annadım, ani Suratsız köktän kararlı deputat olmaa. Belliydi, ani seçim kampaniyası olacek sıcak.

Bir gün bizim tokatta peydalandı bir çocuk. Genç oglanın elindä bir konvert vardı.

‒ Lavrenti Pavloviç teklif eder sizi deputat seçimnerinä da umut eder, ani siz yapacenız dooru seçim, ‒ dedi körpä çocuk da kıptı gözünü.

Bän aldım konverti da çabucak içeri gittim. Açtım, içindä bir kiyatta seçimnerä teklif hem dä 200 ley. Bän, bıyıımı kıvradıp, koydum parayı aynanın ardına.

Hep o gün, gün taa kauşmadaan, genä biri köpää saldırdı. “Meret kalacekları, olmalı, genä imza toplêêrlar”, ‒ düşündüm bän. İmzamız atık bitti, bän Esapsız için yazıldım, bizimkisi dä Suratsız için, uşaklar da taa küçük seçim için. Ne alacenız taa!?

‒ Avşam hayır olsun! Biz Nikita Sergeyeviçtän. Onun sizä büük selemi var hem küçük bir baaşışı, ‒ dedi bir genç, indireräk tokadın içyanına iki çuval kartofi. ‒ Deerlär, bu yıl kış derin olaceymış, kartofi paaya kalkacek, te bunnar da sizä biraz yardım edecek zorda.

Aula girän ‒ auldan çıkmaz! Aklıma geldi bu söleyiş, bän dä indirdim kartofileri maazaya, koydum bir köşeyä. “Bu seçimnär bereketli olacektır!”

İki-üç gün geçti, bän iştän evä gelerim, kapu önündä on çuval bişeylän dolu. Uşaklara sordum, neredän bu bereket. Gumanitar yardım gelmiş, dedilär, yardımı da bizim küüyä Lavrenti Pavloviç düşürmüş. E, Allah ondan razı olsun! Evelki insannar ölä deyärmişlär. Beşüz kila papşoy da tavana kalktı. Yaşasın seçimnär, yaşasın demokratiya!

Bizimkisi Suratsızdan yanaydı, onun için imza da verdi. Bir Pazar onun toplantısına da gitti. Köşä başında iki sokaktan kişilär toplanmışlar, kandidat kendi programasını açıklamış, soruşlara cuvap etmiş. Bitkidä dä herkezä beşüzär ley vermiş.

‒ Ver onnarı da seçim kutusuna koyalım, ‒ dedim, da aynanın ardında artık ediüz ley oldu.

Bir ay içindä bizim maaza da, tavan da doldu. Kartofinin yanına yarım çuval fasulä, iki sepet alma, bir kada turşu laana, bir fläga da oloy eklendi. Tavanda arpa, semiçka hem booday peydalandı. Karının da üzü-gözü güler, unnuun ardına on paket pirinç, beş paket kara booday, yarım çuval kırdırılmış bulgur var. Açan açtık aynanın ardından kutuyu ‒ üç bin sekizüz elli ley. Benim aylıım bukadar çıkmêêr. Çok bereketli seçimnär, be!

1416738337_11032

Seçim kampaniyası hızlı geçti, kandidatlar her gün eni bişey savaşardılar ortaya çıkarmaa, bir gün yolları düzelderlär ‒ insan kösteklenmesin, öbür gün pınarı paklêêrlar ‒ insan pak su içsin, üçüncü gün konţert yapêrlar ‒ insan dinnensin. Sanêrım, ani bölä islää kandidat hiç bir dä küüdä yoktu, ne dä yapsalar ‒ hep insan için.

Sıra geldi seçim yapmaa, ama angısını seçecez? Esapsız da, Suratsız da bizä artık soy-senselä oldu. Uşak anası hem bobası arasında seçim mi yapar!? Bütün gecä raat uyuyamadım, pırıldak gibi döndüm. Bizimkisi deer:

‒ Ne eşineersin, uyuzlu koç gibi? Uyu hadi, yarın erken kalkacez, seçimä gidecez.

‒ Of, gidecez dä… Ürääm brakmêêr seçim yapayım, ikisi dä islää adam…

‒ Ozaman ikisini dä seç. Bekim, ikisi dä deputat olur.

Bizimkisinä bölä akıllı fikirlär siirek geler, ama geldi mi ‒ kendin dä şaşarsın. Bak sän fikirä! Hem dä dooru. Böleliklän uyudum.

Seçim günü taa sabaalendän şkolanın aulu jıvıldêêr, nicä karamcalık. Hepsi dä biri-birinä sorup-danışêr:

‒ Kimä ayırdın?

‒ Kimi ayıracan?

‒ Aa, çok yalpak adam, Allah onun saalıını versin. Bän onun bobasını da islää bilärdim, esaplı insannar.

‒ Helal olsun. Okadar yardım etti, deputat olsun da taa nelär-nelär yapacek.

Seçim bületinindä iki kişi var: Esapsız Lavrenti Pavloviç ‒ koydum onun uuruna bir çapraz, Suratsız Nikita Sergeyeviç ‒ onun da uuruna bir çapraz. Hadi bakalım, uurlar ola!

Çıkarkan şkoladan, Esapsızın komandasından biri yaklaştı:

‒ Kimi ayırdınız?

‒ Belliki, Lavrentiyi, ‒ hiç düşünmedään, dedim. Şamatasız cöbümä binnik girdi.

Şkoladan çıktıynan da, Suratsızın bir kişisi fısıldadı:

‒ Seçiminiz neydi?

‒ Gücendirersin, karsaşım! Elbetki, bay Nikita. ‒ Baktım binniin yanına iki beşüzlük dä erleşti. Brä dä bereketli seçim, be! Allah herbir milletä ölä seçim versin.

Ertesi günü artık belliydi, kim kazanmış seçimi. Elli bir proţentlän ilk turdan genä Esapsız deputat olmuş. Makarki, laf gezärdi, ani çoyu Suratsızı seçmiş. Bu şaştırıcı hiç diildi, çünkü, harcamalara baktıynan, Suratsızın baaşışları taa çoktu, nekadar Esapsızın. Ama halk kendi seçimini yapmış, nicä deerlär, halkın sesi ‒ Allahın sesidir. Ama bän sanêrım, ani insan gördü, ani Suratsızın var çok parası ölä dä, Esapsız sa taa onun kadarını kazanamış deputatlıkta, da ayırmış Lavrentiyi, ani dört yılda zavalı deputat da biraz ayaa kalkınsın.

Реклама

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: