Çorbacı primar

kuyuBizim kasabada geçennerdä primar seçimneri geçti. Kazandı genä Kara Kiryak, o artık üçüncü dönem kasaba başı seçiler. Onun gibi kıyak, girgin hem dä fikirli adam dolayda yok, lafın kısası ‒ çorbacı. Ona kär ölä laap da taktılar ‒ Çorbacı. Kimisi deer, ani ona ölä laf çıkartmışlar, çünkü çorbayı beenärmiş, da primariyada kurulan sofralar hiç bir kerä çorbasız olmazmış, ama bän buna inanmêêrım, onun politik oponentleri bölä laf gezdirer, olmalı.

Primar kasabamızı düşüner gecä-gündüz. Onu hiç bir zaman görämeyeceniz aylak, kafasında hep bişey-bişey var: odasına mı gelsän ‒ o hazırlêêr kasabada kosmos stanţiyası plannarını, gecä onun evinin yanından mı geçsän ‒ karısınnan konuşêr, nasıl işsizlii köklemää, sokakta mı rezgelsän ‒ ba o bakêr, nasıl deredä elektrostanţiya düzmää, ba o aaraştırêr, angı kum taa uygun yollarda yamaçları örtmää deyni. Hiç aylak durmak yok. Bakêrsın da şaşêrsın, nasıl bizim aramızda bölä adam çıktı.

Kasabanın başı primar, ama o yalnız büük işlär yapamaz, bu belli. Kafanın izinnerini yapan kollar, ayaklar yoksa, ne işä yarayacek o kafa? Onun için kanonca bizdä kasaba topluşu da var. Otuz üç kişi primarlan barabar seçiler, halkın erli problemalarını çözmää deyni. Onnar da bizi düşüner, ama primar kadar diil. Birini var nicä görmää boş-boş yolda gidärkän, ölä dä deyecääm geler: “Hey, saygılı topluş azası, neçin boş-boş örüyersin, bişey-bişey düşünsänä, ani bizim yaşamamız taa ii olsun. Biz seni neçin topluşa seçtik?!” Ama, çekip içimi, geçerim, bişey demedään, bekim, kendisinin aklı erecek bişey düşünmää. Bakêrsın, öbürü karısınnan baarışêr aul içindä, lääzım mı papşoyları ikinci kazma kazmaa osa ölä dä mi olacek bu yıl ‒ boş işlär, diil karı-koca gibi, oturup, düşünsünnär, kasabanın problemalarını. Öbür “sovetnik” (şindi topluş azalarına geçer “sovetnik” demää, bu laf modada) barda sarfoş olmuş da bakêr, kim onu evä hızlandırsın. Ayıp, çok ayıp! Nasıl var nicä raat-raat içki içmää, açan kimisindä yok makarki ekmek sofrada?! Yok, topluş azaları primar gibi tertipli insan diil.

Annadayım bir oluş için, angısı seçimnerdän sora oldu bizim kasabada. Nicä deerlär ‒ bir “primejdiye”. Seçimnär günü hava pek bozuldu, büük yaamur yaadı, yollarda dizä kadar sel aktı. Kasabaya pek büük zarar olmamıştı, ama iki ördek hem bir kaz o seldä buulmuştu. Hem dä… kasabanın meydanında bir kuyu açılmıştı.

Seçimnerin ertesi günü hemencecik komisiya toplanmıştı meydanda. Primar da geldi:

‒ Ne olmuş? ‒ sordu sıradışı olaylar komisiyası başına primar.

‒ Bezbelli, yaamurdan kuyu açılmış, derinnii üç metra, genişlii ‒ bir buçuk, ‒ bir solukta söledi komisiya başı. Hepsi salladı kafalarını doorulama maanasında.

Kuyu okadar kıvrak hem kırnak olmuştu, ani primarın mayılı da ona gitti. Geçtii ay onun oolu aulda eni kenef kazmıştı, ama pek buruk hem püsür. Bu kuyu sa kendiliindän olmuş, ama ne gözäl, ne islää, ol da evä götür, olsa kolayı. Ne yazık, ani bölä tehnologiyaları taa geliştirmemişlär… Osa geliştirmişlär mi? Bu fikir primara işledi, kafasının bir köşesinä koyup, onu taa derin aaraştırmaa karar verdi.

‒ Bu kuyu var nicä tatarlardan taa kalma olsun, ‒ primarın düşünmesini bozdu istoriya üüredicisi, o da topluş azasıydı. ‒ Nogayların burada katakombaları var, bu da onnardan var nicä olsun.

“Hm… bundan bir turistik proekt dä çıkabilir”, ‒ düşündü primar.

‒ İslää, ama burayı lääzım şirit germää, insannar düşmesin, ‒ sesli dedi da ekledi, ‒ bir hafta vererim zaman bu işi aaraştırmaa. Varsa bunun bir kıymeti ‒ turistik bir kompleks yapacez, yoksa ‒ … ‒ primar lafını bitirmedi. Ama aklınca bitirdi: “Yoksa ‒ bän bulurum bunun kolayını evä geçirmää, kenef olacek”.

Bir hafta primara bir ay gibi geçti. May her gün biri düşärdi o kuyuya, artık üç kişi kırıklarlan hasta evindäydi. Hem diil sade insannar. Bizim maaledän Arif Sandi deli oldu, bunun sebebi dä Salkımnarın keçisi. Salkım Lişku yaşêr kär meydanda, kuyu da onun evinä uzak diil. Bir avşam, Salkımın keçisi Yalpudan evä gelärkän, düşer o kuyuya. Oracık-buracık, keçi yok. Karannık olêr, Salkım sa hep keçisini aarêr kırım-kırım. Bitki-bitkiyä bulêr keçisini kuyuda da girer kuyuya, sayılêr, keçiyi çıkaracek, ama esapalmêêr kuyunun derinniini da kalêr keçiylän orada. Ne yapsın zavalı, başlêêr baarma. Bu sıra da bizim Arif geçärmiş meydandan, adam iştän gelärmiş, baksa ‒ kuyudan insan sesi geler, olacek bişey, her gün insan düşer o pıstiya kuyuya. Arif yaklaşêr kuyuya, yatêr erä da uzadêr elini, ani yardım etmää Salkıma çıksın. Salkım da hiç sölämemiş, ani keçiyi çıkarmaa girmiş orayı, da, zeedä düşünmedään, uzadêr Arifä keçiyi. Bundan da Arif kafadan bozuldu, diil ani heptän delirsin ama, keçi sesini işittiynän, başlêêr titiremää, tepinmää, baarmaa. Doktorlar deer, bu hastalık hiç geçmäzmiş, sade ilaçlan var nicä biraz simptomnarını uslandırmaa, ama heptän alışmaa ‒ alışmayacek.

Bu oluştan sora pazertesi günü kasaba topluşu toplandı. Primar titirekli olacek, alatladêr onnarı, sölesinnär, kim ne düşündü bir haftada bu kuyu için.

İlkin söz aldı topluşun başı genç yaşta Yufka Niku.

‒ Saygılı primar, saygılı topluş azaları, ‒ danıştı Yufka, ‒ hepsimiz bileriz, nesoy bela geldi bizim başımıza. Seçimnerdän sora bu bizim ilk oturuşumuz, insannar bizi seçti, bizim sırtımızda büük sorumnuk var. Artık beş kişi, sekiz dä hayvan hem kuş düştü kuyuya, bir kişi yaralardan öldü, bir kişi dä akıl hastası oldu. Aaraştırmalar için bir hafta çok az, taa belli olmadı, nezamandan bu kuyu, nogaylardan mı kaldı osa taa eski zamannardan mı. Lafın kısası ‒ benim teklifim, ani koymaa bir maşına o kuyunun yanına, ki hem baksın, ani insannar düşmesinnär, düşärselär dä, hızlı götürmää onnarı hasta evinä, da insana hızlı yardım edilsin. Bir kişi canını kaybetti, etiştirämedilär götürmää zamanında deyni.

Yufkanın lafını kesti topluşun başka azası yaşlı Bilir Kirçu:

‒ Ya sesläyin beni, saygılılar! Bän çoktan yaşêêrım, artık yaşlandım, ama bizim o hasta evimiz bendän dä yaşlı. E nasıl siz isteersiniz, ani insan orada ölmesin, açan o kendisi durêr yıkılmaa. O yıkılarsa, bilersiniz mi, kaç kişi ölecek ozaman? Ama nicä deerlär, her kötülüün var iilii. Bölä iş olmuşkan, bän deerim,  geçirelim hasta evini meydana, univermag yapısına, o yapı taa saalam, hem dä yakın olacek kuyuya, biri düşsä dä ‒ hemencecik etiştireceklär hastayı getirmää. Ama bir maşına tutmaa orada her gün ‒ bu iş diil. O maşınada duracek kişiyä para lääzım ödemää, maşınaya benzin ‒ genä para. Hem dä neredän biz o maşınayı alacez? Bu diil ölä küçük iş.

Topluşun öbür azaları da kendi fikirlerini açıkladı. Primar sa hep sesirgendi, belliydi, ani adam hep düşüner. Bitkidä kalktı da deer:

‒ Saygılı “sovetniklär”, siz islää işlär teklif edersiniz, ama onnar hepsi para isteer, bizim bücetimizdä sä büük bir delik var, kär nicä meydanda o kuyu. Onun için bän düşündüm, nasıl bu soruşu optizmizaţiyaylan çözmää, ani çok harç olmasın. Da te ne bän teklif ederim: ani o kuyunun yanına bir maşına koyacez ya da hasta evini erindän geçirecez, diil mi taa kolay, meydanda kuyuyu gömüp, şindiki hasta evinin aulunda hep ölä bir kuyu kazmaa? Ani insan düştü mü kuyuya ‒ uz travmatologiyaya geçirsinnär. Sanêrım bu işi iki kişi bir gündä yapacek.

“Sade bizim buruk elli Koli diil”, ‒ aklınca düşündü primar.

Hepsi şaştı primarın bu derin fikirinä da kayıl oldu ölä yapmaa. O günü taa merkezdän çaardılar iki profesional mezarcı, ani kuyunun tıpkısını hasta evinin kapu önündä kazsınnar.

Реклама

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

%d такие блоггеры, как: