Tag Archives: Bir studentin el yazmaları

Bir studentin el yazmaları: Gecä kelebää Anjela

cafe

Bän hiç bilmärdim, ani Komratta da bu iş varmış. Teoretik olarak bilärdim, ani var nicä olsun, çünkü insan hererdä insandır,istär Amerika olsun, istär – Afrika. Ama biz sansın onnardan hep okadar biraz başkayız. Bizdä manyaklar olamaz, serial öldürücü olamaz, sokaklarda narkotik olamaz, pritonnar olamaz, karılar sokakta kendini satamaz. Ama yanılarmışım, karılar hem kızlar sokakta kendilerini satabilärmişlär, hem dä nasıl. Para kazanmaa deyni, insan nelär-nelär yapmaz. Kimisi politikada kendi oyunu satarkan, kimisi dä kendi güüdesini satêr ya da taa doorusu satmêêr – kiraya verer.

Continue reading →

Bir studentin el yazmaları: Yovçuların haydutları

1411366746_9d643d0685348a1c93b6d01fecca5b83_l

Bu haydutlar pek anılmıştı bizim küüdä, onnara Yovçu denilärdi. Bütün evdän onnar ikisi kaldıydı – iki kardaş, Vasi hem Peti, büüyü kırk-kırk bir yaşında, kardaşı da otuz ya var, ya yok. Anaları-bobaları öldüydü, kakuları da aşırıda evliydi. Bunnar sa taa küçüktän gezärdilär insannarın evlerindä, küçüü kär kapan da yapmış, birkaç yıl kapalıymış. Batüsu taa akıllıca, kendisi pek girmärdi, ama bilgi toplardı, kimdän ne var nicä çalmaa. Sora bulardılar birkaç açık aazlı genç, angıları yardım edärdilär evdän çıkarmaa malları, taa çok mal çalardılar.

Bir kerä girmişlär adamın birinä koyun çalmaa, adam da uyumazmış da çıkmış sesä. Portalardan bakmış – aşaa dooru biri kaçêr koyun omuzlarında, adam annamış, ani onun aullarından atlamış haydut, da takışmış onun ardına, baararak:

– Ver koyunu, va! Ver koyunu! Continue reading →

Bir studentin el yazmaları: Uursuz popaz

%d1%81%d0%b2%d1%8f%d1%89%d0%b5%d0%bd

Bitki günnär bän hep ekzamennerä hazırlanardım. Sesiya artık başladıydı, en zor dersin ekzameni dä yaarın sabaalän lääzımdı olsun. Hzırlanıp nekadar kuvedim varsa, bän dedim yatayım uyumaa da, taa ii, universitetä gidärkän, kliseyä uurayım, bir mum yakayım. Bizim mali hep ölä deyärdi, ani, mum yakarsan, işin ilerleyecek. Kär ilerlämesä dä, prost bişey olmayacek. Bän kalktım erken, ani etiştireyim hem kliseyä gitmää, hem biraz ekzamenin önündä genä konspektlerä dä bakmaa.

Saat edi gibi bän girdim klisenin açık portalarından aula. Hava suuktu, taa pek aydınnanmamıştı, sert lüzgär savaşardı ba içinä girmää, ba, hırsız gibi, şapkanı çalmaa. Bölä havada insan sıcak içerdä oturmaz mı? Soborun eşiklerindä iki kişi durardı, yaklaştıkça birindä bän tanıdım eni popazı, angısını diil çoktan Komrata geçirmiştilär. O dargın-dargın lafedärdi bir insancıklan, angısı nesä istärdi. Kapularda asılı durardı kos-koca bir kilit, popaz da savaşardı bu suukta hem kilidi açmaa, hem dä nesä o karıya sölemää. Bän ortalıkta kaldım, bilmeyeräk, ne yapmaa. Onnarın yanına kıyışamêêrım yaklaşmaa, ama dönüptä yok nicä gideyim, çünkü mum yakmaa geldim.

Baksam, kapuyu açtılar da kliseyä girdilär, bän dä sin-sin içyanna girdim. Gittim mum almaa, klisedä bizdän kaarä kimsey yok, bän hepsini işiderim, ne lafeder popaz o karıylan.

– Ama batüşka, büük insannardan işittim bunu, kendim çıkarmadım e… – savaşardı kendini dooru çıkarmaa karı, angısı sesinä görä, sansın, bişeydä kabaatlıydı. Continue reading →

Bir studentin el yazmaları: Mis Markunun daavaları

Komratta yaşamış bir studentin el yazmalarından ikinci annatma komratlı bir karı için annadacek. 

%d1%81%d1%83%d0%b4

Küçük, ama gözäl Komrat kasabasının mezarlık tarafında kvartirada yalnız yaşêêr Lina Afanasyevna Marku – komuşular hem tanıdıkları arasında mis Marku. Orta boylu, şişmanca, kula saçlı, bakmayarak yaşlarına üüsek ökçeli ayakkabıları kullanan bir karı. Yaşaması ona ölä bir plan kurdu, ani mediţina universitetini bitirdiktän sora o otuz yıl ginekolog işledi, ama bitki yıllar eceli onu yuridik işlerinä dooruttu. Hem dä bu seçim diildi sade mis Markunun seçimi, o istär-istemäz girdi bu daava işlerinä da te oldu yaklaşık on yıl brakamardı onnarı. Herşey te nedän başladı.

 2005 yılda raametli oldu mis Markunun lelüsu Lidiya Petrovna Jukovskaya, angısı Rusiyadan gelmişti taa mıh yılında Komratta üüredici işlemää. Onun oolu, angısı duudu Komratta, büüdüynän Rusiyaya gitti, dädularının evlerinä, nereyisä poyraza. Lidiya Petrovna yalnız yaşardı, ama en yakın senselesi mis Markuydu, angısı ara-sıra dolaşardı lelüsunu. Lelüsunun vardı küçük bir kvartirası, angısını o brakmıştı ooluna, dokumentlär taa çoktan hazırdı. Ama bitki vakıtlar onun dolayında peydalandı şüpeli insannar, sayılêr, yardım edärdilär, imää getirärdilär, ama göz dikmiştilär babunun kvartirasına. Continue reading →

Bir studentin el yazmaları: Nasta bulünun bir günü

4f438ebb7db3

Diil çoktan benim elimä geçti çok meraklı bir el yazması. Ne bän bunu istediydim, ne yaratmanın yaradıcısı, ne dä o karı, angısı kvartirasının bir içerini bana kiraya verärdi. Taa içer için annaşırkana, Elizaveta Pavlovna, komratlı bir askerin dulu, bana sölediydi, ani o içeri en bitki kiraya vermişti bir yıl geeri Kongazlı bir çocaa, angısının adını aklına getirämedi, Peti mi, Paşi mi o çocuun adıymış.

Elizaveta Pavlovnanın laflarına görä, o kongazlı «fasıl» çocuk universitettä üürenärmiş ya üüredici, ya soţiolog, ya psiholog, ölä bişey — adam zanaatlarından diil ama. Adı bilinmeyän bu student ev saabisinnän pek-pek lafetmäzmiş, ama parayı vakıdında ödärmiş, her ayın bitki günündä. Evä dostlarını getirmäzmiş, çok vakıt içerdä kendi başına geçirärmiş. Bezbelli, islää üürenärdi bu delikannı. Ev saabisinin aklında pek bilgi brakmamış, üürenmesi bittiynän, çıkıp-gitmiş, sade bir karton kutu brakmış içerdä birkaç kiyatlan hem tefterlän. Açan Elizaveta Pavlovna o çıktıktan sora birazdan telefon etmiş ona, sayılêr, gel da al o korobkanı, o demiş, var nicä sıbıdasınız, önemni bişey yok orada.

Kocasından disţiplinayı üürenmiş olan karı da, bilgiyä hem yazıya saygı gösterän bir insan olarak, kıyamamış gübürlän atmaa bu ariflik kaynaklarını da koymuş bir tarafa, umut ederäk, ani o kutuyu verecek birinä. O biri dä bän oldum, açan bir yıldan sora girdim o içeri, neredä okunmuştu o kiyatlar hem yazılmıştı tefterlär.

Tozlanmış kutunun içindä bän buldum birkaç soţiologiya hem psihologiya kiyadını, gözümä ilişti Emil Dürkgeym hem Zigmun Freyd, literaturadan, allele, vardı Soljeniţın, sora birkaç ders kiyadı hem dört-beş kalın tefter. İlktän bän sandım, ani onnar konspekt, ama, açan başladım aktarmaa köşeleri kirlenmiş sayfaları, annadım, ani bu bir günnük gibi bişey, ya memuarlar. Çocuk kendi fikirlerini aktarmış bu sayfalara, halizdän dä fasıl bir erif, diil mi?!

Tefterlerdä yazılıydı uzun hem kısa yazılar, kimileri yaklaşardı novela ya da annatma janrasına, kimileri sade birkaç sıracıktı, sayıklamalar. Onnarın arasında derstän yazılar da bulunardı, derstä canı sıkıldıynan, genç yazıcı, boşuna darsımaa deyni, karalarmış sayfaları, brakıp kenarlarda üüredicilerin komik resimnerini.

Bana kalsa, bu delikannı şindi neredäysä Moskvanın dolayında işleer ya da Germaniyaya kazanç için gitti. Annayıp, ani bu el yazmaları hem Freydlär para vermeyeceklär, canı çok acımadı onnara, olmalı, açan söledi ev saabisi yok etsin o kutuyu. Bän dä, bu işlerindän yanından geçämeerim, onun için isteerim burada paylaşmaa onun kimi yazılarını, angılarında var ustalık hem fayda. Ama eer siz bularsaydınız o çocuu, söläyin, ani, istärsä, var nicä geeri alsın kutusunu, kär bu annatmaları biz tiparlayacez onun adınnan.

Kiyatçılıı sevän V. Kopuşçu

image12012Avdarma tarafından ilk güneş okçaazları başladılar etişmää Yalpunun tuzlu çayırına. Yaz vakıdı güneş, taa beş yokkan, duuêr, nicä edi aylık uşak. Güneşin ilk şafkını görer Yalpunun öbür tarafındakı tepedä bulunan evlerin pençereleri. Bu pençerelerin arasında var dışyandan çoktan boyanmamış soluk maavi renkli süvelär, şafk camdan girer içeri, neredä uyuyêr Nasta bulü, altmış beş-etmiş yaşlarında bir karı. Continue reading →