Tag Archives: gagauz dili

Çorbacı primar

kuyuBizim kasabada geçennerdä primar seçimneri geçti. Kazandı genä Kara Kiryak, o artık üçüncü dönem kasaba başı seçiler. Onun gibi kıyak, girgin hem dä fikirli adam dolayda yok, lafın kısası ‒ çorbacı. Ona kär ölä laap da taktılar ‒ Çorbacı. Kimisi deer, ani ona ölä laf çıkartmışlar, çünkü çorbayı beenärmiş, da primariyada kurulan sofralar hiç bir kerä çorbasız olmazmış, ama bän buna inanmêêrım, onun politik oponentleri bölä laf gezdirer, olmalı. Continue reading →

Zavalı deputat

secim

Şükür Allaha, biz dä etiştik demokratiyaya. Osa o mu bizä etişti? Bilmeerim, kim çıkartmış seçim sistemasını, ama seçimneri dünneyä baaşlayan ‒ adammış. Çoktan geçti o vakıtlar, açan bir kişi gelärdi kuvedä ya da bir bölük zaabit, da halkın sırtından inmeyi bilmärdilär. Ama şindi ölä diil: biri indi mi, öbürü piner. Kär nicä biz, küçükkän, eşektä çekinärdik ‒ birär-birär, zerä, hepsi birdän pinärsä, eşek düşecek. Bölä sä bir düzgünnük var, bir kural ‒ hepsi kendi sırasını bekleer. Continue reading →

Hakikatın sesi — 2017 hederlez ayı — № 31

hs-31

Bu nomerdä okuyabilirsiniz:

  • Komratta geçän Gagauzların IV dünnä kongresi için.
  • Gagauzça hem türkçä çıkan eni kiyatlar için.
  • «Sarfoşluktan ayıklaa» bölümündä Deli Yorgiylän ikinci intervyu.
  • «Açıklamalı söleyişlär».
  • Halk cümbüşleri.
  • Gagauzça peetleri (A. Kristova, V. Bujilova, E. Mokanu).
  • Altınaazlı İoanın liturgiyasından bir parça.
  • Matfeydän evangeliyadan bir bölüm.
  • Kısa haberleri.

Latin bukvalarını okuyamayannar bulaceklar kiril grafikasında yazıları. Sade okusunnar!

Bir studentin el yazmaları: Gecä kelebää Anjela

cafe

Bän hiç bilmärdim, ani Komratta da bu iş varmış. Teoretik olarak bilärdim, ani var nicä olsun, çünkü insan hererdä insandır,istär Amerika olsun, istär – Afrika. Ama biz sansın onnardan hep okadar biraz başkayız. Bizdä manyaklar olamaz, serial öldürücü olamaz, sokaklarda narkotik olamaz, pritonnar olamaz, karılar sokakta kendini satamaz. Ama yanılarmışım, karılar hem kızlar sokakta kendilerini satabilärmişlär, hem dä nasıl. Para kazanmaa deyni, insan nelär-nelär yapmaz. Kimisi politikada kendi oyunu satarkan, kimisi dä kendi güüdesini satêr ya da taa doorusu satmêêr – kiraya verer.

Continue reading →

Korkma düşmektän

Aazını kapa,

Gözlerini aç,

Taa az lafedip,

Seslenmää savaş. Continue reading →

Dünnä işsizlär günü

1 майÜz yıldan zeedä bütün dünnedä kutlanêr işçilär günü. Biz dä, bizim analarımız-bobalarımız da taa küçüklüklerindän bilerlär, ani geldi mi hederlez ayının biri – hepsi gider mitingä. Uşakları gözäl giidirip, vererlär ellerinä çiçek, şişiriga, plakat hem taa türlü-bürlü işlär. Çoyunun vardır bu işçi günü kutlamalarından patretleri dä. Eskidän hep böläydi: merkezdän miting olacek erä başlêêr bir örüyüş, angısında sıra-sıra, nicä sedef boncukları, geçer işçilär, üürenicilär, şkolaya taa gitmeyän uşaklar. Sora mitingin olduu erdä tribunaya çıkêr büük adamnar, angıları uzun-uzun lafederlär, annadarak işin önemini hem işçilerin kıymetini. Hepsi büük sevinmäklän auçlarını düüyer, o adamnara çiçek verer. Sora başlêêr şennik, türkülär, oyunnar; kinoteatra varsa, kino gösterisi olêr. Uşaklara alêrlar tatlılık, da yavaş-yavaş daalışêrlar. Continue reading →

Ana dili yortusu için

1322478361_dili-gagauz 2013 yıldan beeri Gagauziyada kutlanêr Ana dili günü. Bu yortuyu Halk Topluşu kararladı kutlamaa çiçek ayının 27-dä, açan kutlanêr Ay-Boba Mihail Çakirin duma günü. Taa ileri Gagauz yazısı günü bakılardı orak ayının 30-da, açan Moldova SSR kuvetleri kablettilär karar gagauz dilinin kiril temelli alfabeti için.

Kimisi benmeer, ani Ay-Bobanın duma gününü hem Ana dili yortularını topladılar, kimisi sä deer, ani taa ii bu yortuyu kutlamaa ilkyazın, açan uşaklar taa üürenerlär. İki tarafın da kendi dooruluu var. Ama bän isteerim bakalım, neçin çiçek ayının 27 ayırıldı. Continue reading →

«Hakikatın sesi» — 2017 sürmäk ayı — № 29

%d1%88%d0%b0%d0%bf%d0%ba%d0%b0-hs-new-lat

Bu ayın nomerindä okuyun:

  • Saatlar teksti aprobaţiya için internettä yayınnandı
  • Gagauzça annatma yarışması
  • Redaktorun köşesi: Uzlaşma (V. Kopuşçu)
  • Açıklamalı söleyişlär (P. Çebotar)
  • Türkiyada gagauz literaturası
  • Folklor sedefleri: Kamçı
  • Bitki pazar (N. Esir)
  • Uyumaa (K. Koçan)
  • Ana dilim-tatlı bal: S. Ekonomov, A. Kristova, L. Tolmaç
  • Gagauzça dua: Altınaazlı İoanın liturgiyası, Evangeliya Matfeydän
  • Haberlär

Unutmayın, ani gazeta geçirer annatma yarışması. 18 yaşından büüklerdän bekleeriz triller hem detektiv. Taa ileri yayınnanmamış annatmalar olsun, bir kişidän maksimum 3 annatma.

HS-29 (2017-3)

Kiyatlaşma

%d0%be%d0%bd%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d0%bd

Larina:

Seni gördüm – uruldum,

Aalemä bakamadım,

Bozuldu akıl kodum,

Bişey dä yapamadım.

 

Kalbimä oldun sancı,

Okunu saplamadaan,

Aalemä oldum kancık,

Maskaralık yapmadaan.

 

İlk buluşma dadını

Hiç dä unudamadım,

Senin tatlı adını

Birtürlü dadamadım.

 

Daymalar senin olmaa

Söz verdim, atılmadım,

Geldilär satın almaa,

Genä dä satılmadım.

 

İki guguş olarak

Kaçalım, uçarkana,

Gök kublesindä orak

Bizlerä bakarkana.

Onegin:

Seni gördüm – unuttum,

Aklımda tutamadım,

Duygularımı suulttum,

Kimseyä bakamadım.

 

Kalbimi yaptım kalä,

Ani kimsey girmesin,

Kitledim onu ölä,

Ani sevda bilmesin.

 

Çok olardı buluşma,

Hepsi dä bakışlandı,

Kefimä hem hoşuma

Kimsey dä yakışmadı.

 

Bir seferlik sevdayı

Denedim, iirenmedim,

Sıkmadım hiç parayı

Bän, makarki beenmedim.

 

Yalnız kartal olayım,

Kimseyä baalanmadaan,

Gök kublesindä ayı

Kaşıktan ballamadaan.

Bir studentin el yazmaları: Yovçuların haydutları

1411366746_9d643d0685348a1c93b6d01fecca5b83_l

Bu haydutlar pek anılmıştı bizim küüdä, onnara Yovçu denilärdi. Bütün evdän onnar ikisi kaldıydı – iki kardaş, Vasi hem Peti, büüyü kırk-kırk bir yaşında, kardaşı da otuz ya var, ya yok. Anaları-bobaları öldüydü, kakuları da aşırıda evliydi. Bunnar sa taa küçüktän gezärdilär insannarın evlerindä, küçüü kär kapan da yapmış, birkaç yıl kapalıymış. Batüsu taa akıllıca, kendisi pek girmärdi, ama bilgi toplardı, kimdän ne var nicä çalmaa. Sora bulardılar birkaç açık aazlı genç, angıları yardım edärdilär evdän çıkarmaa malları, taa çok mal çalardılar.

Bir kerä girmişlär adamın birinä koyun çalmaa, adam da uyumazmış da çıkmış sesä. Portalardan bakmış – aşaa dooru biri kaçêr koyun omuzlarında, adam annamış, ani onun aullarından atlamış haydut, da takışmış onun ardına, baararak:

– Ver koyunu, va! Ver koyunu! Continue reading →

2016 «Hakikatın sesi» gazetasının bitki nomeri

hs-26-2016-12-lat_001

«Hakikatın sesi» gazetasının 26 nomeri tipara yollandı. Çok şükür, bu yıl gazetayı her ay çıkardık. Allah versin, ileri dooru da devam edelim, bekim dä, eniliklär katarak işimizä, ani gazeta taa çekici hem meraklı olsun.

Bitkisiz şükür ederim dostlarıma hem fikir kafadarlarıma, angıları parasız dayma yazêrlar gazeta için hem çalışêrlar gagauz dili uuruna: Petri Çebotar (dil redaktoru), monah Kosmas, Aleksandra Kristova hem Kristina Koçan. Bu insannarın kendi işleri var, ama hep okadar bir parça vakıt bulêrlar gazeta için dä, hem yapêrlar bunu bütün ürektän. Bu üzerä benim dä var havezim ötää dooru götürmää bu işi, bu kişilersiz gazeta olmayaceydı.

Biz bekleeriz eni kişileri, eni fikirleri, eni bakışları. Ama şindilik bu nomerdä okuyun:

  • Gagauz Erindä bir amerikan yortu (monah Kosmas)
  • Kolada türküsü
  • Liturgiyadan: büük ekteniya
  • Baş redaktorun köşesi: Eni yıl kutlaması (V. Kopuşçu)
  • Kapuya biri urdu (monah Kosmas)
  • Cücä Todur: masal
  • Açıklamalı söleyişlär (P. Çebotar)
  • Kış masalı daada: peet (A. Kristova)
  • Kısa haberlär
  • Evangeliya

По поводу наступающего Нового года

RAM_0049 - копия

Paalı dostlar!

Yaklaşêr 2017-ci yıl, kimäsä o olacek sevinçli hem  bereketli, kimäsä getirecek kahır hem acı. Hem sevinmektä, hem kahırda biz lääzım savaşalım kalmaa suuk kannı, alatlamaa köktän bişey diiştirmää, tutarak alkımızda arif Solomonun sözünü: “Bu da geçecek”.

İsteerim, brakıp bir tarafta bizim özel işlerimizi, lafedelim cümnä için. Cümnä dediynän, ilk akıla geler politika. Elbetki, politika bu lafın dooru maanasında, angısı bitki vakıtlar geeriledi. Çoyu “politika” dediynän, annêêr korupţiyayı, parayı, yalanı, seçimneri h.b. Kim bu lafın maanasını kirletti? Biz kirlettik. Satılan, yalan söleyän politiklär halktan çıkmadı mı? Çıktı. Ozaman halkta var problema. Continue reading →

Düş

nightrunVadim kimdänsä kaçardı. O kimsä takıştı onun ardına taa “Bulvardın” yanında, açan Vadim parka çıktı tütün içmää. Bardan üüsek sesli muzıka gelärdi, gecä yarısıydı, hem ay aydındı, onun için Vadim islää seçäbildi, ani klisenin tarafından ona dooru kimsä hızlı kaçêr. Korkudan o da başladı kaçmaa Bakannık Komitetinä dooru, beş-altı metra aşırı geeri bakarak, halizdän dä mi onun ardına takışêr o ambal. Nekadar da bakınsa, karannıktan çıkan o kişi hep ölecenä kaçardı onun ardına. Hasta mı bu, deli mi?

Birkaç kıpımda Vadim buldu kendini Bakannık Komitetinin önündä, o istärdi Kultura evinin ardına kaçmaa. Bir dä denedi, ani Lenin yok erindä.

– Ne olmuş burada?! – sileräk annısından teri, sordu kendi-kendinä. Soluu kesilärdi, birdän koşturup, bukadar metra hızlı kaçmaa zordu tütün içän organizmaya. Durdu, ellerini dizlerinä koyup, domaldı biraz soluk alsın. Ama genä geeri baktı, o kişi birkaç metra geeridäydi, az kalsın, etişecek. Ayakları örümeer. Ter-su içindä, Vadim, korkudan titireyeräk, iki elinnän dä tutundu ayaandan, savaştı siviştirmää, ama bişey yapamadı. Ayaa, sansın sakız gibi, uzanardı, ama erdän ayırılmardı. Aşaadan yukarı dooru yayılan bir sancı duydu bütün güüdesindä.

Titireyeräk, uyandı. Düşündä saa ayaa tutulmuştu. Yakıp lampayı, baktı saada, iki buçuktu. Beş-altı minut uudu ayaanı, boşlayınca; sora kenefä gitti, üzünü yıkadı. Üzünü yıkarkan, saa ayaana baktı, parmakları dikinä durardı, zorlan düzeltti parmaklarını. Su içip, yattı. Continue reading →

Никео-константинопольский символ веры на гагаузском языке

maxresdefault

İnanêrım bir Allaha, Bobaya, cümnä Zapçısına, gökü hem eri, hepsi görünennerin hem görünmeyennerin Yaradıcısına. Hem bir Saabi İisus Hristosa, Allahın Birduumuş Ooluna, Ani Bobadan duudu hepsi daymalardan ileri; Aydınnıktan Aydınnaa, hakikat Allahtan hakikat Allaha, duumuşa, diil yaradılmışa, Bobaylan bir oluşluya, Angısının sebebinnän hepsi oldu. Ani bizim için, insannar için, hem bizim kurtulmamız için göklerdän indi hem Ayoz Duhtan hem Mariya Kızdan tennendi, hem insan oldu. Hem Ani bizim için stavroza gerildi Pontlu Pilatın vakıdında, hem zeet çekti, hem gömüldü. Hem Ani yazılara görä üçüncü günü dirilidi. Hem Ani göklerä çıktı, hem Ani Bobanın saa tarafında oturêr. Hem Ani saltanatlan genä gelecek daava kesmää dirilerä hem ölülerä, hem ki Onun padişahlıının bitkisi olmayacek. Hem Ayoz Duha, Ömürverici Saabiyä, Ani Bobadan çıkêr, Ani Bobaylan hem Oollan barabar baş iiltmäk kableder hem saltanatlanêr, Ani sölärdi bilgiçlerdän aşırı. Bir ayoz, dernekli hem apostollu kliseyä. Açık inan ederim bir vaatizlii günahların afedilmesi için. Bekleerim ölülerin dirilmelerini hem gelecek dünnenin ömürünü. Amin.

Bir studentin el yazmaları: Uursuz popaz

%d1%81%d0%b2%d1%8f%d1%89%d0%b5%d0%bd

Bitki günnär bän hep ekzamennerä hazırlanardım. Sesiya artık başladıydı, en zor dersin ekzameni dä yaarın sabaalän lääzımdı olsun. Hzırlanıp nekadar kuvedim varsa, bän dedim yatayım uyumaa da, taa ii, universitetä gidärkän, kliseyä uurayım, bir mum yakayım. Bizim mali hep ölä deyärdi, ani, mum yakarsan, işin ilerleyecek. Kär ilerlämesä dä, prost bişey olmayacek. Bän kalktım erken, ani etiştireyim hem kliseyä gitmää, hem biraz ekzamenin önündä genä konspektlerä dä bakmaa.

Saat edi gibi bän girdim klisenin açık portalarından aula. Hava suuktu, taa pek aydınnanmamıştı, sert lüzgär savaşardı ba içinä girmää, ba, hırsız gibi, şapkanı çalmaa. Bölä havada insan sıcak içerdä oturmaz mı? Soborun eşiklerindä iki kişi durardı, yaklaştıkça birindä bän tanıdım eni popazı, angısını diil çoktan Komrata geçirmiştilär. O dargın-dargın lafedärdi bir insancıklan, angısı nesä istärdi. Kapularda asılı durardı kos-koca bir kilit, popaz da savaşardı bu suukta hem kilidi açmaa, hem dä nesä o karıya sölemää. Bän ortalıkta kaldım, bilmeyeräk, ne yapmaa. Onnarın yanına kıyışamêêrım yaklaşmaa, ama dönüptä yok nicä gideyim, çünkü mum yakmaa geldim.

Baksam, kapuyu açtılar da kliseyä girdilär, bän dä sin-sin içyanna girdim. Gittim mum almaa, klisedä bizdän kaarä kimsey yok, bän hepsini işiderim, ne lafeder popaz o karıylan.

– Ama batüşka, büük insannardan işittim bunu, kendim çıkarmadım e… – savaşardı kendini dooru çıkarmaa karı, angısı sesinä görä, sansın, bişeydä kabaatlıydı. Continue reading →