Tag Archives: hristian

Maara suuk hem karannık

Maara suuk hem karannık,

Kuzucuu yalêêr bobana,

Kızın ürecii yanık:

Uşacaa läzım boba mı…

Saa olsun bu ihtiar,

Kuumadı küçük Uşaklan.

Var umut, kuvet dä var

Çıkarmaa işi başadan.

Bu iş Allahın işi,

Eveldän onu kurmuştu:

Ki ölsün salt bir Kişi,

O — Kendi Oolu olmuştu.

Var otuz yıl ilerdä

Yaşasın Ana Oolunnan.

Şindiysä bu içerdä

Yısıdêr koyun soluunnan.

ih3194

 

Kana toz konmasın!

«Taa ii cenk olmasın, da kana toz konmasın!» — bölä düşünärdi büük gagauz literatura ustası Dimitri Kara Çoban.

Bu yıl olêr 71 yıl II dünnä cenginin bitmesindän. Ondan sora pek çok cenk oldu hem olêr da dünnedä. Cenktä dooru taraf olamaz, çünkü üfkä bulandırêr insanın aklını, başkasını öldürmää — insanın buna hakı yok — olêr norma. Kär ne sebeplän olsa da, cenktän gelän askerci lääzımdı üç yıl komkaya yaklaşmasın, demelik klisedän ayırılsın bir zaman için. Bunu yazêr ayoz boba Büük Vasili.

Hristiannarın işi — usluluk hem uygunnuk getirmää, bölä üürenicilerinä Hristos mutlu deer: «Ne mutlu usluluk yapannar, zerä onnar Allahın oolları denileceklär!»

Anarkan bu belalı cenkleri hem insannarın ölümnerini, dua edelim onnar için hem unutmayalım, angı işleri bizä üüreder Hristos. Olalım usluluk yapan, uygunnuk getirän, olalım mutlu!

Seni, Allahı, metinneeriz

maxresdefault

Seni, Allahı, metinneeriz,

Seni, Saabiyi, açık inan ederiz,

Seni, daymalı Bobayı,

Bütün dünnä büükleer.

Sana hepsi angellär,

Sana göklär hem hepsi kuvetlär,

Sana heruvimnär hem serafimnär

Durmaksız ses ederlär:

Ayoz, Ayoz, Ayozsun, ey, Saabi

Allah Savaof.

Göklär hem erlär

Senin saltanatınnan dolu.

Seni şannı apostol alayı,

Seni bilgiçlerin metinnik birlii,

Seni metinneer zeetçekennerin

Aydın askerlii.

Seni bütün dünnedä

Ayoz Klisä inan eder,

Ölçüsüz büüklüktä Bobayı,

Başiildilän aslı hem birduumuş Oolu

Hem Ayoz İilendirici Duhu.

Sän saltanat Padişahı, Ey, Hristos,

Sänsin Bobanın Daymalı Oolu,

Sän, kurtarmak için insannıı alarak,

Kızın karnısından iirenmedin.

Sän, ölümün iinesini kırıp,

İnan edennerä Gök Padişahlıını açtın.

Sän Bobanın saltanatında

Allahın saa tarafında oturêrsın,

Gelecek Daavacı olarak inanılêrsın.

Sana yalvarêrız: yardım et izmetkerlerinä,

Angılarını paalı Kanınnan satın aldın.

Senin saltanatında yakışıkla

Senin ayozlarınnan bilä padişahlk etmää.

Ey, Saabi, Senin insannarını kurtar

Hem Senini varlıını iisözlä,

Zaabitlik et onnara hem üüselt daymalaradak.

Her gün iisözläriz Seni

Hem saltanatlarız adını daymaların daymalarınadak.

Ey, Saabi, yakışıkla

Bu gün günahtan korunalım.

Hayırla bizi, ey, Saabi, hayırla bizi.

Ey, Saabi, Senin hayırın bizdä olsun,

Zerä umut ederiz Sana.

Ey, Saabi, Sana umut ederäk,

Utanmayacez daymalaradak. Amin.

Arapça hristian duaları

Polieley: 117 psalmadan peetlär

Büük cumaertesi stihirası: «Gelin, mutlulayalım İosifi»

Arapça lafedän milionnan hristian var. Onnarın arasında arapça adı olan ayozlar da var, onnardan biri — ayoz Ahmed. Herbir dildä metinnensin Allah! «Allah» da arapça-)

Nicä Ana Dili kliseyä gelmiş

Dışarda güz vakıdıydı. Ama havalar taa iicä sıcaktı, kuşlar taa uçmadıydılar, aaçlar taa soyunmadıylar, toprak taa uyumadıydı. Taman bu vakıt küüdä klisenin kurbanıydı. Kär bu yortu payedärdi güzü ikiyä, ondan ileri yarı yaz, yarı güz, ondan sora yarı güz, yarı kış. İnsan da ölä vakıdı sayardı, hepsi bilärdi, ani kurbandan sora güz döner.

Maasuz kurban için klisä donandı. Donandı dışyandan: boyandı duarlar, pençerelär, enilendi örtü. Ama taa paalı, ani donandı içyandan da: eski duar resimnerini kazıdılar da eni yaptırdılar, ikonastası enilettilär, erleri enidän döşedilär. Kısacası, oldu bir klisä nicä masalda! İçi-dışı güler, ölä da çaarêr gelän-geçän insanı, girsin, bir mumcaaz yaksın, yazdırsın soy-senselesini saalık için.

Te bu büük yortuda da bölä bir gelän-geçän bir kız oldu. Sabaalän o evdän çıktı paneerä, nesä almaa, da, bez-belli, hiç aklında da yoktu, nelär onunnan olacek yolca. Klisäylän bir uurda, olduynan, kız denedi, ani onun görünüşü bam-başka: örtüsü yalabıyer, tepesindeki stavrozdan sansın şafk çıkêr, açık pençelerdän da sansın angel sesleri işidiler. Nedänsä o bir zamana unuttu, ani nereyisä alatlardı, unuttu bütün dünneyi… da aklına getirdi küçüklüünü. Nicä malisinnän gelärdi kliseyä, nicä komka alardı, nicä sevärdi bakmaa ikonalara, mumcaaz yakmaa hem sündürmää.

İrmi yıl geeri, açan küüdä klisä taman açılmıştı, o klisedä vaatiz etmiştilär kırk günnük, küçücük, baargan bir kızçaazı. Nunası biyaz saçlı, biyaz sakallı ihtiar bir adam sudan çıkarmış eni hristian canı da tezdä ölmüş. Beş-altı yıldan sora malisi da ölmüş. Da uşak büümüş  hem allahsız, hem klisesiz. Ama şindi o durêr klisenin önündä, da nedänsä ölä canı acıyer, ani şindiyä kadar kooladı Allahı canından. Sansın o şılayan stavrozdan bir ses geler: “Neçin Beni koolêêrsın?”

Çok düşünmeyeräk, kız başladı gitmää uz kliseyä. O duyardı, ani lääzım orayı gitsin, lääzım, baariz biraz, ama nesä diiştirsin yaşamasında. O hızlı çıktı eşikleri, ama içi klisenin doluydu insannan. Hepsi gelmişti yortuya. Bileräk, ani kliseyä girdiynän, lääzım öpmää ikonayı, dudakları boyalı hem donnan giimni kız, insanı itireräk başladı ortaya yaklaşmaa.

Geerdä insan pek işitmäzdi, ne okunêr hem çalınêr önezedä, ama hepsi savaşardı stavrozunu yapmaa da baari nasılsa duaya katılmaa. Burada türlü insan vardı, kimisi tanıyardı bu kızı, ama taa zeedesi tanımardı. İleridä durardı küüyün en büük adamnarı – küü başı, angısı kaçırmazdı bir da kurban, savaşardı her yılın gelmää kliseyä da insanı kutlamaa amvondan bu büük hem gözäl yortuylan; en zengin küülü, angısı tutardı may hepsi toprakları hem barların yarısını, angısı her yıl kurban için verärdi bir bölük para kliseyä, makarki yıl bereketsiz da olsa hem angısı taa deputattı da, onun için o da lääzımdı laf tutsun popazın erindän; bir karı, angısı işlärdi nesoysa partiyada da gelmişti partiyanın adından insanı kutlamaa.

Ama genç kız onnarı esap almazdı. O yavaş, ama uz gidärdi ortada duran ikonaya… Bir da ardından kimsä tuttu onu elindän. O sandı, ani kimsä ilişti, da istedi ötää dooru gitmää, ama, kıskıç gibi, sıkı tutan kurgaf el onu geeri çekti. Kız çevirdi kafasını – o mum satan Mita bulüydu.

– Mari, sän näänı? – savaşarak baarmamaa dedi Mita bulü çaarılmadık musaafirä.

– İkonaya… – annamayarak, ne olêr, dedi musaafir.

– Çabuk dışarı, şindi taa! – başladı karı kızı kolundan çekmää. – Sän ne, diskotekaya mı geldin? Boyanmış bana, nicä maymun, ikonaya gider. Yok mu gördüün, nicä lääzım kliseyä gelmää?

Savaşarak akıl üüretmää bu “diskotekadan kıza”, Mita bulü bir yandan savaşardı onu dışarı çekmää, ama çekämäzdi. İnsan başladı fısıldamaa, kimisi sayardı, ani kız lääzım çıksın klisedä, öbürleri – ani Mita bulü baksın işinä, da engel etmesin aalemää dua etmää.

– A, sän ölä mi? – ayoz üfkäylän dolu Mita bulü braktı kızı da çıktı näänısa.

Kız durakaldı, annamayarak, ne oldu şindi. İnsan da genä ileri döndü, kim dua eder bereket için, kim – Moskvada işleyän oolu için, kim – kızı için, ani yıllarlan gelmeer evä Türkiyadan, kim – içän kocası için, kim sorêr yanında durana, kaça büün acaba laana olacek paneerdä, kim – ne adı o karının, ani genä gelmiş partiyasını annatmaa. Kısaca, kimin ne zoru varsa.

Çok geçmedi, Mita bulü geeri geldi, ardına onun popaz. İkisi da tuttular kızı kollarından da çıkardılar dışarı. Kız artık kendi gidärdi. Dışarda o oturdu bir aacın altına da başladı ölä acı aalamaa, ani sansın kimsä ölmüştü. Klisedä çoyu hiç denämedi, ne oldu, da dua ötää dooru gitti.

Näändansa o aacın yanında peydalandı bir däducuk, ihtiar, biyaz saçlı, biyaz sakallı, gölmekçä, ayaklarında çarık, arkasında bir torba. Dädu sansın masaldandı.

– Ne oldu kızım? – domaldı fasıl dädu. – Kim seni aalattı?

– Beni klisedän kuudular… – içi içinä sıymayarak, dedi kız.

– Aalama kızım, olmaz aalamaa. Kim bölä gündä aalêêr!? – istärdi uslandırmaa cana yakın dädu. – Da ne sän onnara küstün mü? Olmaz, kızım. Klisedä işleyän insannara olmaz küsmää. Kimseyä olmaz küsmää. Aalama!

Sokakta oynayan uşaklar, açan gördülär, ani büük bir kız aalêêr, başladılar onu yansılamaa hem baarmaa:

– Ana deli, Ana deli!!!

Dädu sordu kıza:

– Neçin onnar sana deli baarêr?

– Onnar bizim komuşuların uşakları, şaşlanêrlar. Benim adım Ana Dili, onnar da hep beni yansılêêr.

– Sän bakma onnara, kızım, onnar bilmeer, ne yapêr. – Dädu açtı torbasını da çıkardı bir pesmetçik, küçük bir ekmecik gibi. – Al bu nafrayı, o manastırdan. Yortun kutluca olsun!

Dädu astı omuzuna torbasını da yolca ötää dooru gitti, stavrozunu yaparak. Ana Dili daladı o nafrayı… o okadar ona tatlı geldi, okadar ani yoktur iidii.

Bu vakıt klisedän çıktı uşakların anaları da aldılar onnarı komka verdirmää. Klisä aulu boşaldı, sade aacın altında oturardı genç bir kız da bakardı näänısa yukarı göklerä. Hava bulutlanardı, yaamura. Güzdü.

 

Степь