Tag Archives: literatura

HS-34 2017 harman ayı

simon d Bu ayın nomeri dä hazır. «Hakikatın sesi» gazetasının 34-cü nomerindä okuyun:

  • Atatürk bibliotekasında resim sergisi
  • Eni gagauzça-rusça tematika sözlüü
  • Simon dädu
  • Açıklamalı söleyişlär
  • İki halk türküsü
  • Ana dilim — tatlı bal: iki peet
  • Ayoz Altınaazlı İoanın liturgiyasından bir bölüm
  • Matfeydän evangeliyadan bir bölüm
  • Haberlär

Harççılarlan işiniz olmasın

налог“Allah korusun beladan-hatadan”, – bölä deyärmiş evelkilär. Ama şindi buna lääzım eklemää “… hem harç inspekţiyasından” parçasını da. Varsa borcun harççılara – etişiptä alaceklar alacaanı, ama onnarın sana varsa verecää – genä etişeceklär, neredä dä olsan.

Bu istoriya çeketti taa bir buçuk yıl geeri. Eni yıla karşı biz kablettik ilk “mutluluk kiyadı”. Gözäl resimni bir konverttä – o bana yollanmıştı – vardı sade bir yaprak, angısında yazılıydı, ani en kısa zamanda bän gideyim Çadır harç inspekţiyasına. Gelir dokumentlerindä varmış yannışlık, da bana yazmışlar ştraf. Eni yıla karşı cezalı olmak beni pek sevindirmedi, dooru söleyim. Dedim, yortular geçsin, da ödeşecäm bän bu dertlilärlän. Dedim da yanıldım.

Continue reading →

Çorbacı primar

kuyuBizim kasabada geçennerdä primar seçimneri geçti. Kazandı genä Kara Kiryak, o artık üçüncü dönem kasaba başı seçiler. Onun gibi kıyak, girgin hem dä fikirli adam dolayda yok, lafın kısası ‒ çorbacı. Ona kär ölä laap da taktılar ‒ Çorbacı. Kimisi deer, ani ona ölä laf çıkartmışlar, çünkü çorbayı beenärmiş, da primariyada kurulan sofralar hiç bir kerä çorbasız olmazmış, ama bän buna inanmêêrım, onun politik oponentleri bölä laf gezdirer, olmalı. Continue reading →

Zavalı deputat

secim

Şükür Allaha, biz dä etiştik demokratiyaya. Osa o mu bizä etişti? Bilmeerim, kim çıkartmış seçim sistemasını, ama seçimneri dünneyä baaşlayan ‒ adammış. Çoktan geçti o vakıtlar, açan bir kişi gelärdi kuvedä ya da bir bölük zaabit, da halkın sırtından inmeyi bilmärdilär. Ama şindi ölä diil: biri indi mi, öbürü piner. Kär nicä biz, küçükkän, eşektä çekinärdik ‒ birär-birär, zerä, hepsi birdän pinärsä, eşek düşecek. Bölä sä bir düzgünnük var, bir kural ‒ hepsi kendi sırasını bekleer. Continue reading →

Bir studentin el yazmaları: Gecä kelebää Anjela

cafe

Bän hiç bilmärdim, ani Komratta da bu iş varmış. Teoretik olarak bilärdim, ani var nicä olsun, çünkü insan hererdä insandır,istär Amerika olsun, istär – Afrika. Ama biz sansın onnardan hep okadar biraz başkayız. Bizdä manyaklar olamaz, serial öldürücü olamaz, sokaklarda narkotik olamaz, pritonnar olamaz, karılar sokakta kendini satamaz. Ama yanılarmışım, karılar hem kızlar sokakta kendilerini satabilärmişlär, hem dä nasıl. Para kazanmaa deyni, insan nelär-nelär yapmaz. Kimisi politikada kendi oyunu satarkan, kimisi dä kendi güüdesini satêr ya da taa doorusu satmêêr – kiraya verer.

Continue reading →

Korkma düşmektän

Aazını kapa,

Gözlerini aç,

Taa az lafedip,

Seslenmää savaş. Continue reading →

Dünnä işsizlär günü

1 майÜz yıldan zeedä bütün dünnedä kutlanêr işçilär günü. Biz dä, bizim analarımız-bobalarımız da taa küçüklüklerindän bilerlär, ani geldi mi hederlez ayının biri – hepsi gider mitingä. Uşakları gözäl giidirip, vererlär ellerinä çiçek, şişiriga, plakat hem taa türlü-bürlü işlär. Çoyunun vardır bu işçi günü kutlamalarından patretleri dä. Eskidän hep böläydi: merkezdän miting olacek erä başlêêr bir örüyüş, angısında sıra-sıra, nicä sedef boncukları, geçer işçilär, üürenicilär, şkolaya taa gitmeyän uşaklar. Sora mitingin olduu erdä tribunaya çıkêr büük adamnar, angıları uzun-uzun lafederlär, annadarak işin önemini hem işçilerin kıymetini. Hepsi büük sevinmäklän auçlarını düüyer, o adamnara çiçek verer. Sora başlêêr şennik, türkülär, oyunnar; kinoteatra varsa, kino gösterisi olêr. Uşaklara alêrlar tatlılık, da yavaş-yavaş daalışêrlar. Continue reading →

Üz bin evroluk dil

e45100b0b2c6376bde02a6b66beb8ec0bfd87306Sıradan bir yaz sabaasıydı. İş başına geçtiynän, ilkin, dedim, internet poçtamı kontrol edeyim, çünkü iki gün erimdä diildim, bekim, biri yazmıştı. Bir-iki gündä çok bakılmadık mesaj toplanmıştı ama, spam mesajların arasında meraklı işlär dä vardı. Birär-birär başladım açmaa… Pıı, neredän-nereyi bu teklif yaamuru, şindiyädän bölä hiç olmadı. Biri teklif eder özel gagauzça kurs vereyim; öbürü sorêr, var mı gagauzça üüredän ders kiyadı; taa öbürü yalvarêr bölä bir ders kiyadı yazayım, da onnar tiparlayacek. Bu üçüncüsünün soyadı meraklandırdı beni, sansın, bilinir bir laab. Osa deputatmış! Bölä duruma ilk kerä yaşamamda düştüm, deputat isteer gagauz dilindä kiyat! Acaba biri şaka mı yapêr? Büünkü tehnologiyalarlan ne istärsän var nicä çevirmää. Continue reading →

Uzlaşma

%d1%83%d0%b7%d0%bb%d0%b0%d1%88%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%bc%d0%b0

Geçennerdä buluştum bir eski komuşumuzlan. Bän poçtadan çıkardım, o da geçärdi yoldan da tanıdı beni. Miti batü teklif etti, gidip, birerdä oturalım. Bän dä, çok düşünmedään, evallaa geldim, çünkü hiç düşünmedim, ani “oturmaa” dediynän, birär filcan buyurmaa annêêrlar. Benim aklımda sa busoy oturmak çay gibi bişey içmäklän baalı. Açan çok vakıt evdä yoksun, yabancılaşêrsın, kendin dä bunu annamadaan.

Meydanda bulduk usluca bir er, neredä yakışêr lafetmää. Miti batü çok sevinärdi, ani buluştuk. Küçüklüümdä biz bir maaledä yaşardık, sora onnar başka erä geçtilär, bän dä hep gurbetliktä gezdim, birtürlü görüşämärdik. Adam bir yandan annadardı kendi yaşamasını, o da uşaklarını başka memleketlerä yollamış, bän sandım – üürenmää, ama diilmiş üürenmää, işlemää, öbür yandan da bana soruşlarını sorardı. Soruşlarında ikidä-birdä sorardı:

– Da sän şindi ne olacan? Continue reading →

Kiyatlaşma

%d0%be%d0%bd%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d0%bd

Larina:

Seni gördüm – uruldum,

Aalemä bakamadım,

Bozuldu akıl kodum,

Bişey dä yapamadım.

 

Kalbimä oldun sancı,

Okunu saplamadaan,

Aalemä oldum kancık,

Maskaralık yapmadaan.

 

İlk buluşma dadını

Hiç dä unudamadım,

Senin tatlı adını

Birtürlü dadamadım.

 

Daymalar senin olmaa

Söz verdim, atılmadım,

Geldilär satın almaa,

Genä dä satılmadım.

 

İki guguş olarak

Kaçalım, uçarkana,

Gök kublesindä orak

Bizlerä bakarkana.

Onegin:

Seni gördüm – unuttum,

Aklımda tutamadım,

Duygularımı suulttum,

Kimseyä bakamadım.

 

Kalbimi yaptım kalä,

Ani kimsey girmesin,

Kitledim onu ölä,

Ani sevda bilmesin.

 

Çok olardı buluşma,

Hepsi dä bakışlandı,

Kefimä hem hoşuma

Kimsey dä yakışmadı.

 

Bir seferlik sevdayı

Denedim, iirenmedim,

Sıkmadım hiç parayı

Bän, makarki beenmedim.

 

Yalnız kartal olayım,

Kimseyä baalanmadaan,

Gök kublesindä ayı

Kaşıktan ballamadaan.

Bir studentin el yazmaları: Yovçuların haydutları

1411366746_9d643d0685348a1c93b6d01fecca5b83_l

Bu haydutlar pek anılmıştı bizim küüdä, onnara Yovçu denilärdi. Bütün evdän onnar ikisi kaldıydı – iki kardaş, Vasi hem Peti, büüyü kırk-kırk bir yaşında, kardaşı da otuz ya var, ya yok. Anaları-bobaları öldüydü, kakuları da aşırıda evliydi. Bunnar sa taa küçüktän gezärdilär insannarın evlerindä, küçüü kär kapan da yapmış, birkaç yıl kapalıymış. Batüsu taa akıllıca, kendisi pek girmärdi, ama bilgi toplardı, kimdän ne var nicä çalmaa. Sora bulardılar birkaç açık aazlı genç, angıları yardım edärdilär evdän çıkarmaa malları, taa çok mal çalardılar.

Bir kerä girmişlär adamın birinä koyun çalmaa, adam da uyumazmış da çıkmış sesä. Portalardan bakmış – aşaa dooru biri kaçêr koyun omuzlarında, adam annamış, ani onun aullarından atlamış haydut, da takışmış onun ardına, baararak:

– Ver koyunu, va! Ver koyunu! Continue reading →

«Hakikatın sesi» (27 nomer) — eni dizayn

%d1%88%d0%b0%d0%bf%d0%ba%d0%b0-hs-new-lat

27 nomerdän ötää dooru geçeriz eni formata — şindän sora gazetanın büüklüü olacek taa küçük, ama sayfaları zeedelenecek. 12 sayfadan dördü (orta dörtlük) olacek kiriliţada, çünkü büüklerdän çoyu isteer okumaa gagauzça, ama kiril bukvalı tekstleri. Ötää dooru ilerlederiz yazma hem redaktorluk yapmaa: Petri Çebotar, monah Kosmas, Aleksandra Kristova, Kristina Koçan hem bän; tehnik sorumnu Sergi Kopuşçu.

HS 2017 büük ayı nomerindä okuyun:

  • Protoierey Dimitri Çakirin biografiyası tiparlandı
  • Kolada yıldızı
  • Açıklamalı söleyişlär
  • Ana-boba betvası
  • Babu günü Kurçuda
  • Колада
  • Kongazçık gimnaziyasında «Oglan masal okuyêr-1»
  • Ana dilim -tatlı bal
  • Gagauzça dua
  • Haberlär

Kiyat tiparlanması: neçin, nasıl hem angı dildä

GagauzMedia studiyasında lafederiz kiyatçılık için. Kim lääzım kiyat çıkarsın, kimä deyni lääzım kiyatlar çıksın, neredän para alınsın kiyat tiparlamaa hem angı dildä çıksın kiyatlar.

Gagauziyada lääzım taa çok stimul olsun kiyat çıkarannara hem kiyat okuyannara deyni.

Üç buçuk yılda «Aydınnık» çıkardı 6 kiyat, angılarının toplam tirajı 5.300 kiyat, angılarından 4.000 gagauzça, 1.300 da rusça.

2016 «Hakikatın sesi» gazetasının bitki nomeri

hs-26-2016-12-lat_001

«Hakikatın sesi» gazetasının 26 nomeri tipara yollandı. Çok şükür, bu yıl gazetayı her ay çıkardık. Allah versin, ileri dooru da devam edelim, bekim dä, eniliklär katarak işimizä, ani gazeta taa çekici hem meraklı olsun.

Bitkisiz şükür ederim dostlarıma hem fikir kafadarlarıma, angıları parasız dayma yazêrlar gazeta için hem çalışêrlar gagauz dili uuruna: Petri Çebotar (dil redaktoru), monah Kosmas, Aleksandra Kristova hem Kristina Koçan. Bu insannarın kendi işleri var, ama hep okadar bir parça vakıt bulêrlar gazeta için dä, hem yapêrlar bunu bütün ürektän. Bu üzerä benim dä var havezim ötää dooru götürmää bu işi, bu kişilersiz gazeta olmayaceydı.

Biz bekleeriz eni kişileri, eni fikirleri, eni bakışları. Ama şindilik bu nomerdä okuyun:

  • Gagauz Erindä bir amerikan yortu (monah Kosmas)
  • Kolada türküsü
  • Liturgiyadan: büük ekteniya
  • Baş redaktorun köşesi: Eni yıl kutlaması (V. Kopuşçu)
  • Kapuya biri urdu (monah Kosmas)
  • Cücä Todur: masal
  • Açıklamalı söleyişlär (P. Çebotar)
  • Kış masalı daada: peet (A. Kristova)
  • Kısa haberlär
  • Evangeliya

Düş

nightrunVadim kimdänsä kaçardı. O kimsä takıştı onun ardına taa “Bulvardın” yanında, açan Vadim parka çıktı tütün içmää. Bardan üüsek sesli muzıka gelärdi, gecä yarısıydı, hem ay aydındı, onun için Vadim islää seçäbildi, ani klisenin tarafından ona dooru kimsä hızlı kaçêr. Korkudan o da başladı kaçmaa Bakannık Komitetinä dooru, beş-altı metra aşırı geeri bakarak, halizdän dä mi onun ardına takışêr o ambal. Nekadar da bakınsa, karannıktan çıkan o kişi hep ölecenä kaçardı onun ardına. Hasta mı bu, deli mi?

Birkaç kıpımda Vadim buldu kendini Bakannık Komitetinin önündä, o istärdi Kultura evinin ardına kaçmaa. Bir dä denedi, ani Lenin yok erindä.

– Ne olmuş burada?! – sileräk annısından teri, sordu kendi-kendinä. Soluu kesilärdi, birdän koşturup, bukadar metra hızlı kaçmaa zordu tütün içän organizmaya. Durdu, ellerini dizlerinä koyup, domaldı biraz soluk alsın. Ama genä geeri baktı, o kişi birkaç metra geeridäydi, az kalsın, etişecek. Ayakları örümeer. Ter-su içindä, Vadim, korkudan titireyeräk, iki elinnän dä tutundu ayaandan, savaştı siviştirmää, ama bişey yapamadı. Ayaa, sansın sakız gibi, uzanardı, ama erdän ayırılmardı. Aşaadan yukarı dooru yayılan bir sancı duydu bütün güüdesindä.

Titireyeräk, uyandı. Düşündä saa ayaa tutulmuştu. Yakıp lampayı, baktı saada, iki buçuktu. Beş-altı minut uudu ayaanı, boşlayınca; sora kenefä gitti, üzünü yıkadı. Üzünü yıkarkan, saa ayaana baktı, parmakları dikinä durardı, zorlan düzeltti parmaklarını. Su içip, yattı. Continue reading →